TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (FİİLLER / EK-EYLEM)

Konu 'Türk Edebiyatı Konu Testleri' bölümünde karamelek tarafından paylaşıldı.

  1. karamelek

    karamelek Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    26 Ekim 2007
    Mesajlar:
    2.692
    Beğenileri:
    458
    Ödül Puanları:
    36

    A. “Ad soylu sözcüklerden sonra gelerek onları yüklem yapan eklere ek-eylem denir.”
    Aşağıdaki cümlelerde bu tanıma uygun ek-eylem var ise ( + ), yok ise ( - ) işaretini kullanınız.
    1. ( ) En büyük hedefimiz işte budur.
    2. ( ) O anlayışlı ve soylu bir adamdı.
    3. ( ) Bu durumdan biz de rahatsız olduk.
    4. ( ) Eviniz güzeldi, niçin sattınız?
    5. ( ) Yemiş içmiş, yan gelip yatmışlar.
    6. ( ) Dün akşam oldukça düşünceliydi.
    7. ( ) Bu olay yüzünden adamın saçları beyazlamış.
    8. ( ) Kolaysa sınava o da girsin.
    9. ( ) Elindeki bilyeleri etrafa saçtı.
    10. ( ) Ondan kalan, elimde birkaç tel saçtı.
    11. ( ) Tiyatro, içe işleyen bir san’attır.
    12. ( ) Orta oyunu, dekorsuz olarak oynanır.

    B. “Basit zamanlı eylemleri gelerek onları, birleşik zamanlı hâle getirerek yüklem yapan eklere ek-eylem denir.”
    Aşağıdaki cümlelerde bu tanıma uygun ek-eylem var ise ( + ), yok ise ( - ) işareti kullanınız.
    1. ( ) Sabahtan beri uyuyormuş.
    2. ( ) Çocuk oturduğu yerden tatlı tatlı gülümsüyordu.
    3. ( ) Hekim, kızartmaları yasakladı.
    4. ( ) Şiirdeki coşkuyu ve ahengi sen de hissettin mi?
    5. ( ) Konuşmaya başlayınca kimse dinlemezmiş.
    6. ( ) Bu fotoğraflar iki hafta içinde size ulaştırılır.
    7. ( ) Tek istediğim gerçeği anlamaktı.
    8. ( ) Bu işin zor olacağını zannetmiştik.
    9. ( ) Ayağın kırılırsa okula gidemezsin.
    10. ( ) Bu efsaneyi köylülerden dinleyecekmiş.
    11. ( ) Doya doya yaşadıysanız, güle güle gidin.
    12. ( ) Artık hiçbir acı duymayacaksınız.
    13. ( ) Hayatınız nerde biterse, orada tamamlanmış demektir.

    C. Aşağıdaki sözcükler ek-eylem almıştır. Sözcüklerin karşısına zamanını yazınız.
    1. Kahramanmaraşlıyım:…………………………………..
    2. öğretmensin:…………………………………………….
    3. ölüydü:…………………………………………………
    4. işsizmiş:………………………………………………...
    5. yanlışsa:…………………………………………………
    6. bilgilidir:………………………………………………...
    7. rahattık:………………………………………………….
    8. ilginç değilmiş:………………………………………….
    9. beraberiz:………………………………………………..
    10. soğuktur:………………………………………………...
    11. var mıdır:………………………………………………...
    12. kuvvetliysen:…………………………………………….
    D. Aşağıda verilen fiillerin karşısına yapısını ( basit-türemiş-birleşik) yazınız.
    1. duyuyorduk:……………………………………………..
    2. evlenmişler:……………………………………………..
    3. rastlamadım:…………………………………………….
    4. kayboldu:………………………………………………
    5. buluverdik:……………………………………………...
    6. bakacaksın:……………………………………………...
    7. seyredeceksin:…………………………………………...
    8. aramalıydı:………………………...……………………
    9. heyecanlanmışlar:……………………………………….
    10. koruyorsun:……………………………………………...
    11. donakaldın:……………………………………………...

    12. başlatmışsın:…………………………………………….
    13. alsaydı:…………………………………………………..
    14. gitmekteymiş:…………………………………………...
    15. söyleyebilmekteyse:……………………………………..

    E. Aşağıda verilen kurallı birleşik eylemlerin (yeterlilik-tezlik-süreklilik-yaklaşma) türlerini karşılarına yazınız.
    1. unutabilirsin:…………………………………………….
    2. yanıvermiş:………………………………..……………
    3. şaşakaldı:………………………………………………..
    4. buluver:…………………………………………………
    5. konuşamadı:…………………………………………….
    6. koşadurun:………………………………………………
    7. hissedemezsin:………………………………………….
    8. yapamazsınız:…………………………………………
    9. öleyazdı:……………………………………………….
    10. süregelmiştir:…………………………………………...
    11. yürüyebiliyordu:………………………………………...
    12. başaramazlar:…………………………………………...
    13. gülüverdim:……………………………………………...
    14. süregider:………………………………………………..
    15. susuverdi:………………………………………………..

    F. Aşağıdaki cümlelerde anlamca kaynaşmış ( deyim hâlindeki ) birleşik eylem var ise ( + ), yok ise ( - ) işareti koyunuz.
    1. ( ) Boynu bükük küheylan gibi gezip dururdu.
    2. ( ) O, bu meslekte çekirdekten yetişmişti.
    3. ( ) Bütün yaptıklarından dolayı hesap verdi.
    4. ( ) Onca olan karşısında bile istifini bozmamıştı.
    5. ( ) Sınavdan iki alınca mal bulmuş mağribî gibi sevinmişti.
    6. ( ) Sırtına Sakarya’ nın Türk tarihi vurulur.
    7. ( ) Üç buçuk saatlik kısa konuşmadan sonra sadede gelmişti.
    8. ( ) Yaptığı hilelerin ortaya çıkacağını anlayınca sırra kadem bastı.
    9. ( ) Yakınlarını kaybedince bu diyarda bir daha görünmez oldu.
    10. ( ) Kötü geçen sınavlar ertesinde arpacı kumrusu gibi düşünüyordu.

    G. Aşağıdaki cümlelerde “ yardımcı eylemle yapılmış ( isim + yardımcı eylem ) birleşik eylem var ise ( + ), yok ise ( - ) işareti koyunuz.
    1. ( ) “ Hırsıma rakip etsen de toprağı, enseni yakacak ateş nefesim.”
    2. ( ) Bu olay beni çok fazla tedirgin eyledi.
    3. ( ) Bence, o arsa o kadar etmez.
    4. ( ) Öyle etkileyici konuştu ki, herkes mest oldu.
    5. ( ) “Sözünde durmadı mavi gökler.”
    6. ( ) “Aylar yıllar oldu, sen gelmez oldun.”
    7. ( ) Bunaltıcı hava beni rahatsız etti.
    8. ( ) Bu sözler kulağınıza küpe olsun.
    9. ( ) “Bir kere karar kıldık bu hayâlde.”
    10. ( ) “Bakakalmış ardından güneş, öyle yenik öyle mahcup.”
    11. ( ) “Bu meçhul ümitler beni aldatırsa, mahvolacaktım.”
    12. ( ) “Gün doğmayabilir bir daha.”
    13. ( ) “Ne dönüp duruyor havada kuşlar? ”
    14. ( ) “Bu dağlara gönül verdi, Köroğlu.”
    15. ( ) Dilerim ki Hak’ tan, bir ömür boyu mesut ve bahtiyar olunuz.
    16. ( ) Affeyleyiniz ki, baş tacı olasınız.
    H. Aşağıda verilen fiillerden hangisi, “iş-kılış, durum, oluş” bildiriyorsa karşısına yazınız.

    çalışabiliyordu:……………………………………………………...
    konuşacaksınız………………….......................................................
    temizlemiş:………………… ……….............................................…
    koşuyor:…………………… ……….............................................…
    okumalısın:…………… ……….............................................……
    gülümsedi:…………………… ……….............................................
    soldu:……………………… ……….............................................…
    kalıyor:…………………… ……….............................................….
    bekleyecek:…………………………................................................
    gitmişseniz:…………… ……….............................................……
    tırmanıyor:…………………… ……….............................................
    tutacak:………………… ……….............................................……
    yağıyor:…………… ……….............................................…………
    uğrasın:………………… ……….............................................……

    G. Aşağıdaki fiillerin kipini ve şahsını belirtiniz.
    KİP ŞAHIS
    tanıştıracakmış
    gitme
    destanlaşmalıyız
    derim
    uçuruyor
    çözecekler
    gözetseydim
    coşuyordunuz
    çıkacaklarmış
    koşabilir misin
    güven
    hâlleylemeliydik
    çalışaydılar
    uyumaktaymışsınız
    dağlama
    oluvermiş
    açsınlar
    sarsam
    boyayınız
    sevineyim
    gülümseyelim
    başaramaz mıyız
    oturun

    I. Aşağıdaki dizelerde “çekimli fiil” var ise yay ayraç içerisine ( + ), yok ise ( - ) işareti koyunuz.
    1. ( ) “Yemyeşil oluvermiş ağaçlar.”
    2. ( ) “ Bin yıl sürecek kar sesidir bu.”
    3. ( ) “Ne hasta bekler sabahı! ”
    4. ( ) “Gel, ey candan yakın canân!”
    5. ( ) “ Sen ve ben gözyaşıyla ıslanmış hamurdanız.”
    6. ( ) “Tüllenen mağribî akşamları sarsam yarana.”
    7. ( ) “Düşler mi ki şu burcu burcu kokan havada? ”
    8. ( ) “Bizdik o hücûmun bütün aşkıyla kanatlı;”
    9. ( ) Kızıl havaları seyret ki, akşam olmakta.”
    10. ( ) “Ne büyüksün ki, kanın kurtarıyor tevhîdi.”
    11. ( ) “Sen, kaçan bir ürkek ceylansın dağda.”
    12. ( ) “Artık demir almak günü gelmişse zamandan…”
    13. ( ) “Bir hayata çattık ki, hayata kurmuş pusu.”
    14. ( ) “Sabah rüzgârı, doğan güneşin titreyen dudaklarıdır.”
    15. ( ) “Bir handa yorgun argın tatlı uykudaydık.”
    16. ( ) “Ey yedinci kat gök, sırtını aç! ”
    17. ( ) “Şu kopan fırtına Türk ordusudur, yâ Rabbî! ”
    18. ( ) “Cihânın yurdu hep çiğnense, çiğnenmez senin yurdun.”
    19. ( ) “Yaprakların döküldüğü hicranlı günleri / Andım birer birer, acıdım kendi hâlime.”
    20. ( ) “Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik.”

    J. Aşağıdaki dizelerde haber kipiyle çekimlenmiş eylem var ise cümlenin başındaki yay ayraç içerisine ( + ), dilek kipi ile çekimlenmiş eylem var ise ( - ) işareti koyunuz.
    1. ( ) “Seni korkutacak geçtiğin yollar.”
    2. ( ) “Ben mezarla sırdaş olur, beklerim.”
    3. ( ) “İçin ürperdiği demler beni an!”
    4. ( ) “Geçti, istemem gelmeni.”
    5. ( ) “Elimde, sükûtun nabzını dinle! ”
    6. ( ) “Sesimi alıp da kaybetse rüzgâr, / Versem gözlerimi sonsuz bir renge! ”
    7. ( ) “Ben bu gurbet ile düştüm düşeli, / Her gün biraz daha süzülmekteyim.”
    8. ( ) “Dağda dolaşırken yakma kandili, / Fersiz gözlerimi dağlama gurbet! ”
    9. ( ) “Bir dilim kuru ekmek, acı suya banayım.”
    10. ( ) “Yaşayadursun insan, hayat dediği zanla…”
    11. ( ) “Yıkılan sarayımdan tek bir nakış kalmadı.”
    12. ( ) “Hakikat değişiyor daha bitmeden cümle.”
    13. ( ) “O titrek kalbini bahtın yeline, / Bir ince tüy gibi sal anneciğim! ”
    14. ( ) “Yıllar bir gözyaşı olup da kaymış.”
    15. ( ) “Güneş çekildi demin, / Doğdu bir renk akşamı.”
    16. ( ) “Öyle hafif ki, onlar, / Toprağa basmıyorlar.”
    17. ( ) “Bir ahenk gibi ürkek / Havada eriyecek.”
    18. ( ) “Dağı tanıyan, nasıl tanımaz uçurumu? ”
    19. ( ) “Renk renk hâtıralarım oda oda silindi; / Anne kokan bir Türkçe’ m vardı, o da silindi.”
    20. ( ) “Ağla, bir dinmeyen hasretle ağla! ”
    21. ( ) “Ölümü öldürmekte olanca kahramanlık.”
    22. ( ) “Kafdağını assalar…”
    23. ( ) “Bu taksimi kurt yapmaz, ( ) kuzulara şah olsa; ”
    24. ( ) “Mâzi köyünde, hatıralar gölgesinde kal! ”
    25. ( ) “Bir odayı doldurmalı kucaklaşmamız.”

    K. Aşağıdaki birleşik zamanlı eylemlerin ifâde ediliş şekillerini karşılarına yazınız.

    görülmüşseler:………………………………………………..
    çözmüşlerdi:………………………………………………
    yapmaktaydılar:……………………………………………...
    çalışmamaktaysam:…………………………………………..
    alacaktınız:…………………………………………………...
    oynamalıysak:………………………………………………..
    bilemeseymişiz:……………………………………………...
    gelecektik:…………………………………………………...
    yiyecekseler:………………………………………………...
    sormamalılar mıymış:………………………………………..
    affeylemeliydik:……………………………………………
    hazırlanaydı:………………………………………………….
    kaybetmeseydi:……………………………………………...
    karışıyorsanız:………………………………………………..
    biliyorduk:…………………………………………………
    uyumaktalarmış:……………………………………………
    söylüyormuşsunuz:…………………………………………
    çözmüş müymüş:…………………………………………….
    ağlamayaydı:………………………………………………...
    eskirmiş:……………………………………………………...
    çalışırlardı:…………………………………………………
    gelmeyecekmişsin:…………………………………………
    başaramazlarmış:……………………………………………
    yiyeymişiz:…………………………………………………
    yakalandıysa:………………………………………………...
    gelmeyecekseniz:…………………………………………….
    demiştik:……………………………………………………...
    derlerse:……………………………………………………...

Sayfayı Paylaş