Türkiye'nin İklimi

Konu 'Coğrafya Ders Notları' bölümünde Toгgαи tarafından paylaşıldı.

  1. Toгgαи

    Toгgαи Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    25 Ekim 2007
    Mesajlar:
    4.730
    Beğenileri:
    1.809
    Ödül Puanları:
    38

    TÜRKİYE’NİN İKLİMİ


    Ülkemiz kıtaların batı tarafında görülen suptropikal iklim kuşağının Akdeniz iklim bölgesine girer. Yazın tropikal, kışın ise hem tropikal(sıcak) hem de polar(soğuk) hava kütlesinin etkisi altında kalır. Ege ve Akdeniz Bölgeleri suptropikal orman, iç kısımları bozkır ve Karadeniz Bölgesi nemli-ılıman orman kuşağında bulunur.
    Orta Kuşak içerisinde yer alan ülkemiz, kış ve yaz mevsimlerinde farklı hava kütlelerinin etkisi altına girer. Ülkemiz kuzey sektörden sokulan soğuk havanın etkisine girdiğinde sıcaklık birdenbire düşerek soğuk ve çoğu kez yağışlı hava şartları egemen olur. Güney sektörden sokulan sıcak havanın etkisinde kaldığında genel olarak kurak ve sıcak şartlar hüküm sürer.

    Türkiye’nin İklimini Etkileyen Faktörler: Türkiye’nin matematik konumu, denize olan uzaklık(karasallık), etrafındaki denizler, kara kütleleri, basınç merkezleri ve yeryüzü şekilleri(yükselti, dağların uzanışı, bakı durumu, eğim) iklimini etkileyen faktörlerdir.

    Türkiye’de İklim Elemanları
    1.Sıcaklık
    Yıllık Ortalama Sıcaklık: 20ºC ile 3ºC arasında değişir. Yıllık ortalama sıcaklık, kıyılarımızdan iç kısımlara, batıdan doğuya doğru yüksekliğin etkisine bağlı olarak azalır.
    Temmuz Sıcaklıkları: En sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı; Güneydoğu Anadolu’da 30ºC-35ºC, Ege ve Akdeniz kıyılarında 25ºC-30ºC arasında değişir. Kuzeydoğu Anadolu platolarında 20ºC’nin altına düşer.
    Ocak Sıcaklıkları: Kıyı bölgelerimiz ve Güneydoğu Anadolu’nun güney kesimi dışında Ocak ayı ortalama sıcaklıkları genellikle 0ºC’nin altına düşer. Akdeniz kıyılarında 10C’nin üzerinde olan Ocak ortalaması, Ege kıyılarında 5-10ºC, İç Batı Anadolu ve Marmara’da 0-5ºC arasında değişir. Karadeniz kıyılarında 5ºC’nin altına inen Ocak ayı ortalama sıcaklığı, Doğu Anadolu’da Erzurum-Kars platosunda -10ºC’nin altına kadar düşer.
    En yüksek sıcaklıklar: Güneydoğu Anadolu’da 45ºC iken, Akdeniz ve Ege kıyılarında 40ºC’nin üzerine kadar çıkar.
    En düşük sıcaklıklar: Karasallığın şiddetli olduğu Doğu Anadolu’da meydana gelir. Sıcaklık, Erzurum’da -42ºC, Horasan’da -45ºC’ye kadar düşer. İç Batı Anadolu’da -20ºC, Ege kıyılarında -7ºC,-8ºC ve Akdeniz kıyılarında -3ºC, -4ºC’yi bulur.
    Günlük Sıcaklık Değişmeleri: Nemli olan kıyı bölgelerinde günlük sıcaklık değişmeleri azdır. İç kısımlara doğru yüksekliğin ve karasallığın artmasından dolayı havanın neminin düşmesinden, günlük sıcaklık değişmesi artar.
    Donlu Günler: Doğu Anadolu’da Eylül ayından başlayarak bazı yıllar Haziran ayı sonuna kadar devam eder. İç Anadolu’da ilk donlar, Ekim sonunda başlar ve Mayıs ayına kadar devam eder. Düşük sıcaklıkların veya donlu günlerin olma ihtimali, Ege ve Akdeniz kıyılarında çok az iken İç ve Doğu Anadolu Bölgelerimizde fazlalaşır.

    2.Basınç ve Rüzgarlar
    Kış durumu: Eylül ayından itibaren Anadolu’nun iç kısımları yüksek basıncın, kıyı bölgelerimiz ise alçak basıncın etkisi altında kalır. Bu nedenle genel olarak, yüksek basınç sahası olan Anadolu’dan kıyı bölgelerimize doğru genel bir hava akımı olur.
    Yaz durumu: Nisan ayından itibaren ülkemize tropikal hava kütlesi yavaş yavaş yerleşmeye başlar. Kuzeybatı Avrupa üzerinde bulunan subtropikal yüksek basınç alanından güneydoğudaki Basra alçak basınç sahasına doğru genel bir hava akımı hakim duruma geçer. Etezyen adı verilen kuzeybatıdan esen rüzgarlar, Marmara ve Ege bölgelerini etkisi altına alır. Bu hava akımı devam ettiği sürede Ege ve Marmara bölgeleri serinlerken, Torosları aşarak Akdeniz’e ulaştığında fön olayı meydana gelir. Fönlü günlerde Akdeniz kıyılarında kavurucu sıcaklıklar oluşur.

    3.Nemlilik ve Yağış
    Ülkemiz genelinde yıllık yağış ortalaması 600mm civarındadır. Ülkemizde yağışın en düşük olduğu sahalar; Iğdır ovası, Çoruh vadisinde Yusufeli-Tortum Gölü arası ile Malatya ovasının alçak kesimleridir. Fazla yağış alan sahalar; Doğu Karadeniz dağlarının kuzeye bakan yamaçları ve Batı Akdeniz’de Geyik dağlarının güneybatıya bakan yamaçlarıdır. En fazla yağış alan Rize’de yıllık ortalama yağış 2500mm’yi bulur.
    Ülkemizin en fazla nemli kesimi, Karadeniz kıyı kuşağıdır. Kuzey Anadolu ve Yıldız dağlarının kuzeye bakan yamaçları nemli ortama girer.

    Yağış Rejimleri
    a)Karadeniz Yağış Rejimi: Yağış en fazla sonbahar ve kış mevsiminde olmakla beraber, bütün mevsimler yağışlı geçer.
    b)Akdeniz Yağış Rejimi: Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde etkilidir. Bu yağış rejiminde; kışlar ılık ve yağışlı geçer, yazlar genellikle yağışsızdır.
    c)Karasal Yağış Rejimi: Doğu Anadolu Bölgesinde görülen bu yağış rejiminde en fazla yağışlı dönem, ilkbahar ve yaz başlarına rastlar.
    d)İç Anadolu Geçiş Rejimi: Cephe faaliyetlerine bağlı olarak en fazla yağış kışın düşmekte, fakat ilkbaharda da geciken cephe faaliyetlerine bağlı olarak yağış oluşur.
    cansu- ve Berkay VARANGEL bunu beğendi.
  2. Toгgαи

    Toгgαи Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    25 Ekim 2007
    Mesajlar:
    4.730
    Beğenileri:
    1.809
    Ödül Puanları:
    38
    e)Marmara Geçiş Rejimi: Akdeniz, Karadeniz ve İç Anadolu yağış rejimi arasında geçiş tipidir. Yağışlı mevsim kıştır; yaz kuraklığı Akdeniz’e göre hafif geçer ve atmosferin üst seviyelerinde beliren soğuk-serin hava kütlesinden dolayı yazın da yağışlar oluşur.

    Kar Yağışları: Kar yağışlı günler; kıyı bölgelerimizden Akdeniz ve Ege kıyılarında bir günden azdır. İç kısımlara doğru artarak Doğu Anadolu’da 40 günü aşar.

    Bağıl Nemlilik: Belli sıcaklıkta bir hava kütlesinin barındırdığı su buharı miktarının, o sıcaklıkta bir hava kütlesinin alabileceği en yüksek su buharı miktarına oranını verir. Oran %100 olduğunda hava nemle doymuş demektir. Sıcaklık arttıkça havanın alabileceği nem miktarı da artar. Yıllık ortalama bağıl nem Karadeniz ve Marmara Bölgesinin kuzey kesimlerinde %75’in üzerindedir. En düşük bağıl neme sahip sahalar; %55’in altında olmak üzere Güneydoğu Anadolu, %55-60’la olmak üzere İç Anadolu’nun orta kesimi ve Göller Yöresi oluşturur.

    Bulutluluk: Bulutluluk oranı en yüksek Karadeniz kıyılarında ve Kuzey Anadolu’da görülür. En düşük değerlere; Ege, Akdeniz sahil kuşağı ve Güneydoğu Anadolu’da rastlanır.

    Sisler: Görüş mesafesi 1km’nin altına düştüğü gün, sisli gün olarak kabul edilir. Sis, bulutun yeryüzündeki görünüşü olup boşlukta duran su damlacıklarından oluşur. Sis; sakin havada gece esnasında nemli havanın soğuması, sıcak zemin üzerinden soğuk havanın geçmesi veya soğuk bir zemin üzerinden sıcak havanın ilerlemesi ile oluşur.Yurdumuzda sis olayları, çoğunlukla sonbahar aylarında başlar ve kışın iç bölgelerimizde en yüksek seviyeye ulaşır.

    Türkiye’de İklim Çeşitleri
    Ülkemizde üç ana iklim tipi görülür:

    1.Karadeniz İklimi: Karadeniz Bölgesi’nin kıyı ve kıyı dağlarının kuzeye bakan kesimleri ile Marmara Bölgesi’nin Karadeniz kıyı kuşağında etkilidir. Yaz ve kış arasındaki sıcaklık farkı fazla değildir; yazlar nispeten serin, kışlar ise kıyı kesiminde ılık, yüksek kesimlerde karlı ve soğuk geçer. Doğu Karadeniz bölümü diğer bölgelere göre fazla yağışlı ve yazı çok sislidir. Yaz ve kış mevsimlerinde sıcaklık değişmesi pek fazla değildir. Sıcaklık açısından ılıman şartlar hüküm sürer. Yağış en fazla sonbahar mevsiminde ve kış mevsiminde görülür. Yılın bütün aylarında yağış görülür. Dağların kuzeye bakan yamaçları çok fazla yağış alır.

    2.Akdeniz İklimi: Bu iklim tipi; Güney Marmara, Kıyı Ege ve Akdeniz Bölgesi’nde hüküm sürer. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Yıllık yağışın yarısı kış aylarında düşer. Kıyı kuşağında kar yağışı ve don olayları nadir olarak görülür. Yüksek kesimlerde kışlar karlı ve soğuk geçer.

    3.Karasal İklim: Yaz ve kış arasında sıcaklık farkı fazla, yağışlar genellikle ilkbahar ve kış mevsimi düşer, yazın kuraklık egemen olur. Bu iklim; İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri ile Trakya’nın iç kesiminde hüküm sürer.

    a)İç Anadolu Karasal İklimi:Yazları az sıcak, kışları soğuk, ilkbahar sonu ve yaz başlarında konveksiyonel karakterlere bağlı olarak az da olsa yağış alır. Yağışlı mevsim kıştır.

    b)Doğu Anadolu Karasal İklimi:Kış mevsimi çok soğuk ve uzun, yazı serin geçer. Yağışların büyük bölümü ilkbahar ve yaz başlarında düşer.

    c)Güneydoğu Anadolu Karasal İklimi:Yazları çok sıcak, kışları az soğuk geçer. Yaz kuraklığı fazladır.

    d)Trakya Karasal İklimi:Yazı sıcak ve kışı nispeten soğuk geçer. Yağışlar kış ve ilkbaharda fazladır.

    4.Marmara İklimi:Marmara Bölgesi’nin kuzey Ege’yi içine alacak şekilde güney kesiminde görülür. Kışları Akdeniz İklimi kadar ılık, yazları Karadeniz İklimi kadar yağışlı değildir. Yaz kuraklığı Akdeniz kadar fazla olmayıp az da olsa yağışlı geçer. Karasal iklim kadar kışı soğuk, yazıda kurak değildir. Bu özelliklerinden dolayı Marmara İklimi, karasal, Akdeniz ve Karadeniz iklimleri arasında geçiş özelliği gösterir.
    cansu- ve Berkay VARANGEL bunu beğendi.
  3. Berkay VARANGEL

    Berkay VARANGEL Üye

    Katılım:
    24 Kasım 2010
    Mesajlar:
    425
    Beğenileri:
    78
    Ödül Puanları:
    29
    Teşekkürler !
    cansu- bunu beğendi.

Sayfayı Paylaş