Yararlı (Milli) Cemiyetler

Konu 'Sosyal Bilgiler 8. Sınıf' bölümünde Sevqi. . tarafından paylaşıldı.

  1. Sevqi. .

    Sevqi. . Forumdan Uzaklaştırıldı

    Katılım:
    23 Şubat 2010
    Mesajlar:
    1.130
    Beğenileri:
    1.863
    Ödül Puanları:
    0


    Türk milletiMondros’tan sonra başlayan işgaller üzerine haklarını savunmaya
    başlamıştır. Osmanlı hükümetinin olaylara kayıtsız kalması milletin harekete geçmesine neden
    olmuştur.Türk yurdunun parçalanmasını önlemek için çeşitli bölgelerde milli amaca hizmet
    edecek nitelikte mahalli cemiyetler kurulmuştur . Bu cemiyetlere genel olarak Müdafaa-i Hukuk
    Cemiyetleri (Hakları Savunma Dernekleri) adı verilmiştir
    Kuruluş Nedenleri:
    İşgallereişgalcilere ve zararlı cemiyetlere tepki
    2)İşgaller karşısında padişah
    yönetiminin bir şeyler yapmayışı
    3)Halkın kendisini bilinçli bir şekilde örgütlenerek koruma
    isteği.
    4)Milliyetçi bilincin gelişmiş olması.

    1-Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk
    Cemiyeti ( 7 Kasım 1918 )

    a)Trakya’nın Yunanlara verileceği endişesi ile
    Edirne’de kurulmuştur.
    b)Osmanlı Devleti parçalandığı takdirde Batı Trakya ile
    birleşerekTrakya Cumhuriyeti’ni kurmayı amaçlamıştır. Zamanla Kuva-i Miliye
    hareketine dönüşecek olan silahlı mücadeleyi esas almıştır.
    c)Doğu Trakya’nın
    Yunanistan’a verilmesini önlemek ve Mavri Mira’nın zararlı faaliyetlerini önlemek
    amaçlarındandır.
    d)Mondros’tan sonra kurulan ilk direniş cemiyetidir
    e)LüleburgazEdirne kongrelerini düzenlemişlerdir. Edirne Kongresi’nde (9-13 Mayıs
    1920) TBMM’ye bağlılık kararı almıştır.

    2-İzmir Müdafaa-i Hukuk-u
    Osmaniye Cemiyeti (1 Aralık 1918)

    a)İzmir’de Nurettin Paşa tarafından
    kuruldu. Bu cemiyetin ilk adı “Müdafaa-i Vatan Heyeti”dir.
    b)İzmir’in Yunanlara verilmesini engellemek amacı ile kurulmuştur.
    c)Zamanla
    (Alaşehir Kongresinden sonra) İstanbul’da da etkinlik gösteren bu cemiyet ulusal
    mücadeleye yardımcı gizli cemiyetlerle anlaşarak Anadolu’ya silah ve cephane
    kaçırılması işinde yardımcı olmuştur.
    d)Basın yolu ile sesini duyurmaya çalışmıştır.
    e)İttihatçı ve Bolşevik olmakla suçlanmışlardüzenli bir cemiyet olamamışlardır.
    f)Cemiyet ismini İzmir’in işgal edileceği haberinin alınması üzerine “İzmir Reddi
    İlhak Cemiyeti” olarak değiştirmiştir.

    3-İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti

    a)İzmir’in işgali üzerine kurulmuştur. İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti işgalden bir gün
    önce bu ismi almıştır.
    b)I.ve II. Balıkesir Kongresi ile Alaşehir Kongresi’ni
    düzenlemişlerdir.
    c)Yunan işgaline fiilen karşı koymuş bir cemiyettir
    d)Kuvay-i Milliye
    hareketinin başlamasını da sağlamıştır

    4-Kilikyalılar Cemiyeti (21 Aralık 1918)

    a)İstanbul’da Ali Fuat Paşa’nın gayretleri ile kurulmuştur.
    b)Adana
    ve çevresinin Ermenilere verilmesini engellemek ve Fransız işgalinden korumak için
    kurulmuştur.
    c)Bölgedeki ulusal güçleri birleştirmek içim 30 Mayıs 1920’de Pozantı
    Kongresi’ni düzenlemiştir.

    5-Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti
    (12 Şubat 1919)

    a)Merkezi Trabzon olmak üzere Trabzon ve çevresinde Pontus
    Rum Devleti’nin kurulmasını engellemek için kurulmuştur.
    b)Erzurum
    Kongresinden sonra Doğu Anadolu Cemiyetinin bir şubesi haline gelmiştir
    6-Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti

    a)Trabzon ve çevresinde
    bağımsız bir Türk Devleti kurmak amacı ile kurulmuştur.
    b)İlk kurulduğunda padişaha
    bağlı iken daha sonra Milli Mücadele’ye katılmıştır.

    7-Doğu Anadolu (Şark
    Vilayetleri) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

    a)4 Aralık 1918’de
    İstanbul’da kuruldu.
    b)Merkezi İstanbul’da bulunan bu cemiyet daha
    sonra Erzurum ve Elazığ da şubeler açmıştır.
    c)Doğuda bağımsız bir Ermeni
    Devleti’nin kurulmasını engellemek için kurulmuştur. Ermenilerin Doğu
    Anadolu'da nüfus olarak çoğunlukta olmadığını açıklamıştır.
    d)Cemiyet Ermenilerle
    mücadele etmekDoğu illerinde Türklerin Ermenilere sayıca üstün olduğu kadar tarihkültür ve
    uygarlık yönüyle de üstün olduğunu kanıtlamak için Fransızca Le Pays Türkçe Hâdisât ve
    Albayrak gazetelerini çıkarmıştır.
    e)Cemiyet şu kararları almıştır: Kesinlikle Doğu
    Anadolu’dan göç edilmeyecek. Doğu illeri bir saldırıya uğrarsa birleşilecek. Bilim din ve
    ekonomi alanında teşkilatlanılacak.
    f)Doğu Anadolu'da Türk ve Müslüman
    nüfusun fazla olduğunu belirtmiş ve Doğu Anadolu'nun bütünlüğünün korunmasını
    savunmuştur.
    g)Erzurum Kongresi'ni düzenlemişlerdir.
    h)Mustafa Kemal
    Sivas Kongresinde Ulusal Dernekleri bu cemiyet aracılığı ile birleştirmiştir.
    En etkili olan
    cemiyettir.

    8-Milli Kongre Cemiyeti (29 Kasım 1918)

    a)II. Meşrutiyet
    döneminde Türkçülük fikrini ve Türk milliyetçiliği hareketini Milli Eğitim vasıtalarıyla yaymak
    amacıyla kurulan “Milli Talim ve Terbiye Cemiyeti” üyeleri tarafından
    İstanbul’da kuruldu.
    b)Partiler üstü bir cemiyet olarak kurulan Milli Kongre
    Cemiyeti’nin amacı; Türkler hakkında dünyada yapılmış ve yapılmakta olan
    propagandalara yayın yoluyla karşı koymak ve Türk milletinin haklarınıtarihi vazifelerini
    medeni vasıflarını belirtmekti.
    c)1919 yılında Milli Kongre Türkler hakkında tanınmış
    yazarların sözlerinidünya kamuoyunda Türklerin durumu ve Ermenilerin Müslümanlara
    yaptıkları zulümler hakkında vesikalar ve Fransızca eserler yayımlayarak etkili olmuştur.
    d)Türk vatanının kurtuluşu için bütün kurum ve cemiyetlerin birleşmesi gerektiğini belirtiyordu.
    Çünkü Türk milletiancak bu birlik ve dayanışmayı sağladığında başarıya ulaşacaktı
    e)“Kuva-yı Milliye” deyimini ilk kullanan cemiyettir.

    9-Anadolu
    Kadınları Müfaaa-i Vatan Cemiyeti

    a)5 Kasım 1915’te Sivas’ta
    kuruldu.
    b)Vatanın bütünlük ve bağımsızlığı uğrunda bütün Anadolu’nun birliği
    çalışmak gayesiyle mitingler ve kongreler düzenlemiştir.
    c)Vatanın savunmasında
    kadınların da üzerine büyük görevler düştüğünü belirterek kadınların görevlerini yapmaya hazır
    olduklarını vurgulamışlardır.
    10- Gizli Karakol Cemiyeti
    a)İstanbul'dan
    Anadolu'ya silah ve Cephane kaçırılmasında önemli bir rol oynadı.

    Milli
    Cemiyetlerin Ortak Özellikleri

    1)Mondros Ateşkes Antlaşmasına ve işgallere bir tepki
    olarak ortaya çıkmışlardır.
    2)Azınlıkların taşkınlıklarına karşı kurulmuşlardır.
    3)Cemiyetlerin tabanını çoğunlukla eski İttihatçılar oluşturmuştur.
    4)Cemiyetlerde
    “Türklük” duygusu ön plandadır.
    5)Cemiyetler yalnız bulundukları bölgeleri
    kurtarmak için kurulmuş olup programları vatanın bütünlüğü özelliğini taşımazlar (Bölgesel
    amaçlarla kurulmuşlardır).
    6)Genellikle basın ve yayın yoluyla mücadele etmişlerdir. Ancak
    işgallerle birlikte silahlı mücadeleye başlamışlardır.
    Yayın yoluyla bulundukları bölgelerde
    Türklerin çoğunlukta olduklarını dünya kamuoyuna duyurarak işgallerin haksızlığını
    savunmuşlardır.
    7)Kurtuluş Savaşı’nın örgütlenmesine katkıda bulunmuşlardır.
    8)Yeni bir Türk Devleti kurma amacı taşımazlar (Trakya Paşaeli Cemiyeti hariç).
    9)Düşmanı belli bir süre oyalamışlardır.
    10)Ulusal bilincin gelişmesineyayılmasınacanlı
    tutulmasına kaynak olmuşlardır.
    11)Halkın savaşı maddi ve manevi yönden
    desteklemesine öncülük etmişlerdir.
    12)Bu cemiyetler kendiliklerinden oluşmuşlardır.
    Hükümet ya da her hangi bir organın katkısı yoktur.
    13)Birbirlerinden kopuk ve bağımsız
    hareket etmişlerdir. Milli Cemiyetler; Sivas Kongresi’nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i
    Hukuk Cemiyeti adı ile birleştirilmiştir.
    14)Cemiyetler yöresel kongreler düzenleyerek siyasi
    ve silahlı mücadeleler yapmışlardır.
    15)Yararlı cemiyetlerin başlangıçtaki en büyük
    eksikliği merkezi bir otoriteden ve birlikten yoksun olmalarıdır. Erzurum Kongresinde giderilmeye
    başlayan bu eksiklikSivas Kongresinde bütün derneklerin bir çatı altında toplanmasıyla
    tamamen giderildi.
    16)Yararlı cemiyetler genellikle İstanbul ve çevresinde kurularak
    faaliyet göstermiştir. İstanbul’da kurulmalarının en önemli nedenidevletin merkezi
    olmasından dolayı haberleşme ve ulaşımın kolay olmasıdır Ayrıca basın ve yayın merkezi olması
    da etkilidir
    Cemiyetlerin hemen hemen hepsinin kuruluşunda dayandıkları nokta Wilson
    İlkeleri’dir.
    emo123 ve zeynep B. bunu beğendi.
  2. weZar_K@buL

    weZar_K@buL Üye

    Katılım:
    14 Ekim 2010
    Mesajlar:
    6
    Beğenileri:
    3
    Ödül Puanları:
    0
    Teşekkürler
  3. emo123

    emo123 Üye

    Katılım:
    12 Ekim 2010
    Mesajlar:
    112
    Beğenileri:
    123
    Ödül Puanları:
    44
    sağol işime yaradı

Sayfayı Paylaş