Yazılı Sorularını Bi Cevaplayın ...

Konu 'Tarih - İnkılap Tarihi 9. Sınıf Y.Sor.' bölümünde MarcinuS tarafından paylaşıldı.

  1. MarcinuS

    MarcinuS Üye

    Katılım:
    27 Mart 2012
    Mesajlar:
    1
    Beğenileri:
    0
    Ödül Puanları:
    0

    Sorular

    1- 4 halife nedir ?
    2- hz. Muhammed döneminde olan olaylar
    3- islamiyetin yayılışı
    4- bedevilerin yaşam stili
    bu kadar yeter ya gerısı kolaydır ... Sımdıden tessekurler arkadaslar az elınızı cabuk tutarsanız sevınırım .
  2. beyaz gelincik

    beyaz gelincik Üye

    Katılım:
    2 Mart 2011
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    49
    Ödül Puanları:
    19
    1.sorunun cevabı

    Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...

    Sorular

    1- 4 halife nedir ?
    DÖRT HALİFE DÖNEMİ
    Hz. Muhammed vefat edince Müslümanların başına sırası ile Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali geçti. İşte bu döneme dört halife dönemi (Hulefa-i Raşidin ) denir.

    1. HZ. EBU BEKİR DÖNEMİ (632-634)
    · Suriye Seferi: Usame Bin Zeyd komutasında bir orduyu Suriye ‘ ye göndermiş, bu yöredeki kabileler egemenlik altına alınmıştır. * Böylece Hz. Muhammed’in ölümünden sonra da İslamiyet’in gücünü devam ettirdiği kanıtlanmıştır.

    · Ayaklanmalar ve Yalancı Peygamberler: Hz. Muhammed’in ölümünden sonra Arabistan‘ da, İslamiyet’in tam yerleşememesi, halkın zekat vermek istemeyişi, kabile yaşamını sürdürmek ve devlet otoritesi altına girmek istememek nedenlerinden dolayı ayaklanmalar olmuş, ve yalancı peygamberler türemişti. Yalancı peygamberler sorununu çözmek amacıyla, Halit Bin Velid komutasında bir ordu Yemen’e gönderilmiş, yalancı peygamberler ortadan kaldırılarak, bir tehlikeden kurtulunmuştur. Ayaklanmalar ve Zekat sorunu çözüme kavuşturulmuştur.

    · Kur’an’ ın Kitap Haline Getirilmesi: Hz.Muhammed döneminde Kur’an ayetleri, hafızlar tarafından ezberleniyor, vahiy katipleri tarafından deri, tahta, düz kemik, taşlar üzerine yazılıyordu. Ancak, savaşlarda hafızların ölmesi, ve yazılı ayetlerin malzemelerini korumadaki güçlükler nedeniyle, bir kurul oluşturulmuş ve Kur’an kitap haline getirilmiştir.

    · Irak Savaşları: Halit Bin Velid komutasındaki ordu, Irak’a gönderilerek , Hire bölgesi ele geçirilmiş, Fırat nehri çevresindeki kabileler İslamiyet'i kabul etmişlerdir.

    · Yermük Savaşı ( 634 ): Müslümanların Suriye ve Filistin’e doğru hareket ettiğini öğrenen, Bizans İmparatoru Herakliyus, topladığı ordu ile Suriye’ye doğru hareket etmiş, Yermük Irmağı kenarındaki savaşı, Müslümanlar kazanmışlardır. * Müslümanların Bizans’a karşı ilk büyük zaferidir. * Suriye kapıları, Müslümanlara açıldı.

    Değerlendirme :

    · Hz. Ebubekir, Hz. Muhammed’in ölümünden sonra dağılma tehlikesi geçiren İslamiyet’ i toplamış
    · Devlet otoritesini yeniden sağlamış
    · Kur’an’ı kitap haline getirmiş
    · İslamiyet’in ilk kez Arap yarımadası dışında Suriye,Filistin ve Irak’ta yayılmasını sağlamıştır.
    · Yalancı peygamberlerle mücadele edildi.

    2. HZ. ÖMER DÖNEMİ (634-644)
    Hz. Ebu Bekir ölmeden önce Hz. Ömer'in halife olmasını istemişti. O'nun ölümü ile Hz. Ömer ikinci halife oldu. Hz. Ömer döneminin önemli olayları şunlardır.
    1. Irak, İran ve Horasan’ daki Fetihler :
    · Köprü Savaşı ( 634 ) ( Sasaniler- Müslüman Araplar ) : Müslümanların , Kufe yakınlarında Fırat nehri üzerinde bir köprü kurarak , Sasanilere saldırması ile başlayan savaşı Müslümanlar kaybettiler. * İlk fetihler sırasındaki en ağır yenilgi olarak kabul edilir. Ancak Sasanilerdeki karışıklıklar üzerine Sasani ordusu çekilmiş, Araplar Fırat’ı geçip, Dicle’ye kadar ilerlemişlerdir.
    · Kadisiye Savaşı ( 636 ) ( Sasaniler – Müslümanlar ) : Yapılan bu savaşı Müslümanlar kazanarak, İran’ın iç bölgelerine kadar ilerlediler. Sasanilerin merkezi Medain ele geçirildi. ( 637 ) Sonuçları : Irak ve Batı İran Arapların eline geçti. Irak’ta Basra ve Kufe kentleri kurularak Müslümanlar buralara yerleştirildiler. Yukarı Mezopotamya fethedildi (639 ).
    · Nihavend Savaşı ( 642 ) ( Sasaniler-Müslümanlar) : Yapılan savaşı, Müslüman Araplar kazanmışlar, İran kentlerini ele geçirmişlerdir. Hz.Ömer’in son zamanlarında İran’ın tamamı fethedilmiştir.
    · Horasan’ ın Fethi ( 644 ) : İran’ın doğusunda Merv’ e çekilmiş olan Sasani Hükümdarı III.Yezdcerd’ in toparlanmasına fırsat vermemek ve bölgeyi fethetmek amacıyla yapılan sefer sonucu Horasan ele geçirilmiş, böylece Ceyhun nehrine kadar sınırlar genişlemiştir.

    2. Bizans Topraklarındaki Fetihler :
    · Suriye’deki Fetihler : Bu yöndeki fetihlere devam edilerek, Şam, Humus, Harran, Filistin, Halep sınırlar içine alındı. Suriye’nin fethinden sonra Kudüs’e yönelindi.
    · Kudüs’ün Fethi : Kudüs dışında tüm Filistin’i fetheden Müslüman Araplar, Kudüs’e yöneldiler. Kudüs halkının Bizans’tan yardım isteği ile gönderilen Bizans kuvvetleri “ Ecnadeyn “ denilen yerde yenilgiye uğratıldı. ( 636 ). Bu zaferden sonra, Kudüs kuşatmaya alındı. Kudüs Patriğinin kenti Hz.Ömer’e teslim edeceğini bildirmesi üzerine, Hz.Ömer Kudüs’e gelerek kenti teslim aldı. * Böylece Kudüs, savaşılmadan ele geçirildi.
    · Mısır’ ın Fethi : Mısır’ ın ekonomik durumunun zenginliği ve Bizans’tan gelebilecek tehlikelere açık olması nedeniyle, bölgenin fethi gerekiyordu. Amr bin As komutasındaki ordu, Mısır’ a yönelerek , Babylon ( Babilon ) ( 641) ve İskenderiye kentini ( 642 ) ele geçirdi. Kahire yakınlarında ordu kent olarak “ Fustat “ kenti kuruldu.

    3. Devlet Örgütlenmesi :
    Devletin geniş bir coğrafi bölgeye yayılması, yönetim - siyasi - ekonomik - askeri alanlarda örgütlenilmeyi zorunlu hale getirmiştir.
    · İlk kez Düzenli ordu kuruldu. Askerlere maaş bağlandı.
    · Suriye ve Filistin’ de ordugahlar oluşturuldu.
    · Orduya ait kayıtların tutulması amacıyla ilk kez ordu divanı oluşturuldu.
    · Devletin önemli sorunlarının görüşüldüğü meclis oluşturuldu.
    · Müslüman olmayanlardan “ Haraç “ vergisi ( Toprak ) alınmaya başladı.
    · İlk kez “ Beytü’l-Mal ( Devlet Hazinesi) oluşturuldu.
    · Ülke yönetim birimlerine ayrıldı.
    · Valiler ve Halife’ye bağlı olarak Kadılar atandı.
    · İlk kez adalet işlerinde kadıların görevlendirilmesiyle, yönetim ve adalet işleri birbirinden ayrıldı.
    · Hicret başlangıç alınarak, Hicri takvim uygulamaya konuldu.

    Hz. Ömer, vergisinin azaltılmasını isteyen bir İranlı tarafından, yaralanarak , 644’ te öldü.

    Değerlendirme :
    · Yaşamı süresince sade bir yaşam sürmüş, adalet ve doğruluktan ayrılmamıştır.
    · İslamiyet’in en parlak dönemlerindendir.
    · Arabistan dışında büyük fetih hareketleri yapılarak, Irak, İran, Horasan, Suriye, Filistin, Mısır ele geçirilmiştir.
    · Devletin yönetim, askeri, adalet, siyasi alanlarında örgütlenmesini gerçekleştirmiştir.

    3. HZ. OSMAN DÖNEMİ (644-656)
    1. İran’daki Fetihler: Ceyhun ırmağı ile, Hazar nehri arasındaki Toharistan’a ordu gönderilmiş, bölgede geniş bir alan fethedilmiştir.
    2. Kafkasya’da Fetihler: 652 ‘de Kafkasları aşıp, Hazar Hanlığına sefer düzenlenmiş, Belencer tahrip edilmiştir. IX. yy. sonlarına kadar Hazarlarla, Arapların mücadelesi sürmüş, Kafkas dağları iki taraf arasında sınır olmuştur.
    3. Afrika‘da Fetihler: Bizanslılar 645‘te, İskenderiye’ yi ele geçirdilerse de, kent geri alınmıştır ( 646 ). Trablus ve Libya alındı.
    4. İlk Deniz Savaşları ve Akdeniz Fetihleri:
    · Suriye valisi Muaviye tarafından ilk İslam donanması oluşturuldu.
    · Stratejik konumu nedeniyle ilk Kıbrıs’a sefer düzenlenmiş ve Kıbrıs vergiye bağlanmıştır(649). 653‘teki seferle, Müslümanlar Kıbrıs’a yerleşmeye başlamış ve Kıbrıs tehlike olmaktan çıkmıştır.
    · 655‘te, Bizans’la ilk deniz savaşı yapılmış, Bizans yenilgiye uğratılmıştır.
    · Girit, Malta ve Rodos adalarına seferler düzenlenmiştir.
    5. Kur’an’ın Çoğaltılması: Hz. Osman’ın İslamiyet’e yaptığı en büyük hizmetlerden biridir. Şive farklılıklarından dolayı Kur’an ayetlerinin farklı okunması üzerine bir kurul oluşturularak, Kur’an çoğaltıldı. Bir örneği Medine’ de bırakılarak, Mekke, Şam, Kufe, Basra, Mısır’a gönderilmiş, böylece Kuran’ın günümüze kadar orijinalinin bozulmadan gelmesini sağlamıştır.
    6. Yönetimi: Kendi soyundan olan Emevileri kayırması ve koruması, onları önemli görevlere getirmesi, hoşnutsuzluğa yol açmış, Mısır, Kufe, Basra ve Şam’ da ayaklanmalar çıkmıştır.
    7. Öldürülmesi: Mısır, Kufe ve Basralılardan oluşan isyancı bir gurup, Medine’ye gelerek Valilerin değiştirilmesine destek olunmasını, Hz.Ali, Talha ve Zübeyr’den istemişler, ancak destek bulamamışlardır. Bunun üzerine Hz. Osman’ın evini kuşatarak, Halifelikten çekilmesini istemişler, Hz. Osman reddedince öldürülmüştür.

    · İlk kez bir halife isyan sonucu öldürülmüştür.
    · Müslümanlar arasında görüş ayrılıkları ortaya çıkmıştır.

    Değerlendirme: Hz. Osman döneminde İran, Kafkasya, Afrika ‘da fetihler sürmüş, ilk donanma oluşturularak, Akdeniz’de stratejik önemi büyük olan Kıbrıs alınmış, Kur’ an çoğaltılarak orijinalliğinin bozulması engellenmiştir. Ancak yönetimdeki zayıflığı, kendi soyunu kayırması ve etkili görevlere getirmesi, huzursuzluklara ve İslamiyet’te ilk ayrılıkların oluşmaya başlamasına yol açmıştır.

    4.HZ. ALİ DÖNEMİ (656-661 )
    Hz. Osman' ın öldürülmesiyle, karışıklıklar başladı. Hz.Ali, kendi taraflarının ısrarı üzerine halifeliği kabul etti. Ancak Emevi soyundan gelenler, Hz. Osman'ın öldürülmesinde, onun da rolü olduğu gerekçesiyle, Hz. Ali'nin halifeliğini tanımadılar.
    Hz. Ali, karışıklık ve isyanlara neden olan, Hz. Osman döneminde atanmış valileri görevden aldı.

    1. Cemel Vak'ası ( Deve Olayı ) ( 656 ) : Hz.Ali'nin halifeliğini tanımayan, Hz. Muhammed'in eşi Hz. Ayşe ve onun yanında yer alan Talha ve Zübeyr, mücadele etmek ve kuvvet toplamak için Irak'a gittiler. Hz. Ali barışçı girişimlerinden sonuç alamadı. İki taraf, Kufe yakınlarında savaştılar. Savaş'ın en şiddetli bölgesi Hz.Ayşe'nin bindiği " Asker " adlı devenin etrafıydı. Bunun için bu olaya " Deve Olayı " denilmiştir. Savaşta Talha ve Zübeyr öldü. Hz. Ayşe'nin Medine'ye dönmesi sağlandı. Esir alınan Basra'lılar serbest bırakıldılar. Bu olay, Müslümanlar arasındaki ilk büyük savaştır. Hz. Ali bu olaydan sonra Medine'ye dönmemiş, Irak'ın merkezi olan Kufe'ye yerleşmiştir.

    2. Sıffin Savaşı ve Hakem Olayı ( 657 ): Emevi soyundan olan Şam valisi Muaviye, Hz. Ali'nin halifeliğini tanımamaktaydı. Mısır valisi Amr-ibn-ül As 'ın da desteğini alarak , Hz. Ali ile Sıffin ovasında karşı karşıya geldi. Savaş Hz. Ali'nin lehinde gelişirken, Muaviye askerleri mızraklarının ucuna Kur'an ayetlerini taktılar. Bu durumda Hz.Ali taraftarları savaşa devam etmediler. Halifelik anlaşmazlığının, Kur'an hükümleri esas alınarak, iki tarafın seçeceği hakem kurulu tarafından çözülmesi kararlaştırıldı. Ancak, Muaviye'nin hakemi Amr İbn-Ül-As, Ali'nin hakemi Ebu Musa El-Eş'ari' yi kandırdı. Hile ile halifelik Muaviye'ye geçti. Bu Olay İslam dünyasının bölünmesine yol açtı. Hz. Ali taraftarlarına Şii, Muaviye'den yana olanlara Emevi, her iki tarafı da tanımayanlara Hariciler denildi.

    3. Nehrevan Savaşı ( 658 ): Hz. Ali kuvvetleriyle , hariciler arasında yapılan savaşta, Hariciler yenildiler ise de varlıklarına son verilememiştir.

    4. Hz. Ali 'nin Öldürülmesi ( 661 ): Hariciler, İslam dünyasındaki karışıklıklara neden olduklarını düşündükleri, Hz. Ali, Muaviye ve Amr İbn Ül As ' ı öldürmeye karar verdiler. Hz. Ali , zehirli bir kılıçla yaralanarak öldürüldü.

    Değerlendirme :
    Hz. Ali iç olaylarla uğraşmak zorunda kaldığından, birliği sağlayıp dış fetihlere girişememiştir. Bu nedenle dönemi fetihsiz geçmiştir.
    Emevi soyu, iktidarı kaybetmemek için Hz. Ali'nin halifeliğini tanımamıştır.
    Bu dönemde İslam dünyasında, ayrılıklar baş göstermiştir.
    Genişletmek için tıkla...
  • beyaz gelincik

    beyaz gelincik Üye

    Katılım:
    2 Mart 2011
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    49
    Ödül Puanları:
    19
    2.sorunun cevabı


    2- hz. Muhammed döneminde olan olaylar
    • Muhacirler Mekke’de bıraktıkları malları*na karşılık Mekke kervanına el koymuştur. Bu nun üzerine Mekkeliler ile yapılan savaşı Medi neli Müslümanlar kazandı.

    • Müslümanların Mekkelilere karşı kazan*dığı ilk zaferdir.

    • İslam savaş hukuku doğdu. Savaşta elde edilen ganimetlerin 1/5′i devlet hazinesine, 4/5′inin ise savaşa katılanlara verileceği karar laştırıldı.

    • Savaşta esir düşenler fidye ödemeleri veya Müslüman gençlere okuma-yazma öğret meleri karşılığında serbest bırakıldı.

    UYARI:

    Esirlerin okuma-yazma karşılığında serbest bırakılması, İslamiyet’in eğitime ver diği önemi gösterir.

    Uhud Savaşı (625)

    • Mekkeliler, Bedir yenilgisinin intikamını almak için, Medineli Müslümanlara savaş açtı.

    • Uhud dağı eteklerine yerleştirilen okçula rın yerlerini terk etmeleri üzerine, Halid bin Velid komutasındaki müşriklerin saldırısı sonucu Müs lümanlar bu savaşı kaybetmiştir.

    • Müslümanların Mekkeli müşrikler karşı sında aldıkları ilk ve tek yenilgidir.

    Hendek Savaşı (627)

    • Mekkeli müşriklerin Müslümanları tama men ortadan kaldırmak istemelerinden dolayı, müşrikler tekrar harekete geçti.

    • Hz Muhammed, İranlı Müslüman komu tan Selman-ı Farisi’nin tavsiyesi ile Medine şeh rini hendeklerle çevirdiler ve savunmada kaldı lar.

    • Müslümanlar istediklerini almış olarak bu savaş sona erdi.

    • Bu savaş Müslümanların son savunma savaşı olmuştur.

    Hudeybiye Antlaşması (628)

    • Hz Muhammed 628 yılında Kabe’yi ziya ret etmeye karar verdi. 1500 Müslüman’la bera ber yanlarına sadece kılıç alarak Kabe’yi ziyaret etmek için yola çıktı.

    Hudeybiye mevkine gelindiğinde Hz Os man elçi olarak gönderildi ve Kabe’yi ziyaret için izin istendi. Mekkelilerin Hz Osman’ı alıkoyma ları üzerine savaş kararı alındı. Bunun üzerine Mekkeliler barış istedi.

    Yapılan antlaşmaya göre;

    • İki taraf arasında 10 yıl savaş yapılma yacak.

    • Müslümanlar o sene Hac yapmayacak; ertesi yıl 3 gün süreyle silahsız olarak Kabe’yi zi yaret edebileceklerdi.

    UYARI:

    Bu madde Mekkelilerin Müslümanlar dan çekindiğini gösterir.

    • Reşit olmadan İslamiyet’i seçen Mekkeli ler Medine’ye alınmayacak, ancak Mekke’ye sığınan Müslümanlar geri verilmeyecekti.

    • Her iki taraf da istedikleriyle antlaşmalar yapabileceklerdi.

    Hudeybiye Antlaşması ile;

    • Mekkeliler Müslümanları hukuken tanıdı lar.

    • Mekke’de İslamiyet daha hızlı yayılmaya başladı.

    Hayber Kalesi’nin Fethi (629)

    • Şam ticaret yolunu tehdit eden Mekkelileri Müslümanlar aleyhine kışkırtan Yahudiler üzerine bir sefer düzenlendi.

    • Yahudilerin elindeki Hayber Kalesi fethe dildi.

    • Müslümanların ilk taarruz savaşıdır.

    Mute Savaşı (629)

    • Bir Müslüman keşif kolunun Bizans’a bağlı Gassaniler tarafından pusuya düşürülüp öldürülmesi sonucunda Gassaniler üzerine se fere çıkılmıştır.

    • Hz Muhammed sefere katılmadı. İslam ordusu Bizans karşısında başarısız olmuştur.

    • Bizans ile yapılan ilk savaştır.



    UYARI:

    Gaza (Gazve): Hz Muhammed’in bizzat katıldığı savaşlara denir.

    Seriye: Hz Muhammed’in katılmadığı savaşlara denir.



    Mekke’nin Fethi (630)

    • Mekkelilerin Hudeybiye Antlaşmasının maddelerine uymaması üzerine Hz Muhammed Mekke’nin fethi için harekete geçti.

    • Önemli bir direnişle karşılaşmadan Müs lümanlar şehri ele geçirdi. Kabe putlardan te mizlendi. Böylece İslamiyet’in yayılışı kolaylaştı.

    Huneyn Savaşı ve Taif Seferi (630)

    • Müslüman olmayan Arap kabilelerin Müslümanlara karşı birleşmesi üzerine Hz Muhammed hareket geçti. Huneyn şehrinde ya pılan savaşta putperestler yenilgiye uğradı.

    • Huneyn’den kaçan putperestler Taife sığındılar. Buraya yapılan seferden sonuç alına madı. Ama daha sonra şehir kendiliğinden İsla miyet’i kabul etti.

    Tebuk Seferi (631)

    • Bizans İmparatorluğu’nun büyük bir ordu ile Arabistan’a yürüdüğü haberi alınınca Hz Mu-hammed sefere karar vermiştir. Ancak Tebük şehrine varılınca haberin asılsız olduğu anlaşıl mış ve geri dönülmüştür.

    • Tebük seferi Hz Muhammed’in son se feri olmuştur.

    Veda Hutbesi (632)

    • Hz Muhammed, 632 yılında hac görevini yerine getirmek için kalabalık bir kafile ile Mek ke’ye giderek son kez Hac görevini yerine getir miştir.

    •Arafat’ta yaklaşık 150000 kişiye bir ko nuşma yaptı. Hz Muhammed bu hutbede: -Kuran-ı Kerim’in tamamlandığını,

    - Cahiliye devrinin kapandığını,

    -Kan davalarının sona erdiğini,

    - Faiz ve zinanın haram olduğunu,

    - Bütün Müslümanların eşit olduğunu be lirtti.

    • Hz Muhammed 8 Haziran 632′de Medi ne’de vefat etti.

  • beyaz gelincik

    beyaz gelincik Üye

    Katılım:
    2 Mart 2011
    Mesajlar:
    44
    Beğenileri:
    49
    Ödül Puanları:
    19
    3.sorunun cevabı

    3- islamiyetin yayılışı
    İSLAMİYETİN DOĞUŞU VE YAYILIŞI 413078
    İSLAMİYET’İN DOĞUŞU VE YAYILIŞI

    Arap Yarımadası, Asya kıtasının güneybatısında, doğusunda Basra Körfezi, batsında Kızıldeniz, güneyinde Umman Denizi, kuzeyinde Suriye ve Filistin çölleri ile kaplı yarımadadır.

    İslamiyet’in doğuşu sırasında Orta Doğu’daki en güçlü devlet Bizans İmparatorluğuydu. Bizans’dan sonra bölgenin en güçlü devleti Sasanilerdir.

    Arabistan’da İslamiyet’in yayılmasından önceki döneme Cahiliye denir. Arabistan’nın en önemli bölgesi olan Hicaz’da; kabileler tarafından yönetilen şehir devletleri bulunuyordu. Mekke’de büyük putların saklandığı dinsel merkez olan Kabe’de bulunmaktaydı.

    İslamiyet öncesi dönemde Arabistan’da en yaygın inanış putperestlikti. Bunun yanında Hıristiyan, Musevi ve Hanifler ( Hz. İbrahim’e inananlar ) bulunmaktaydı.

    Sürekli savaşan Araplar, haram ayı denilen aylarda savaşmazlardı; kurdukları panayırlarda eğlenceler, yarışmalar düzenler, ticaret yaparlardı.
    Arap yarımadasında yaşayan halk Bedevi ve Medeni olarak iki şekilde ele alınır.
    Bedeviler; Çöllerde çadır kurarak yaşayan göçebe halktır.
    Medeniler; Şehirlerde yaşayan, tarım ve hayvancılıkla uğraşan kesimdir.



    İSLAMİYET’İN DOĞUŞU

    Hz. Muhammed, 571 yılında Mekke’de doğdu. Ahlakı ve güvenirliğinden dolayı kendisine Muhammed-ül Emin ( güvenilir kişi ) denilmiştir.

    Küçük yaşta anne ve babasını kaybettiğinden önce dedesi Abdulmuttalib’in, sonra da Ebu Talib’in yanında yetişmiştir.

    Gençliğinde çobanlık yapmış ve ticaretle uğraşmıştır. 25 yaşına geldiğinde ticari işlerini yürüttüğü Hz. Hatice ile evlenmiştir.

    Hz. Muhammed, Mekkelilerin yaşam biçimlerini beğenmiyor, yapılan haksızlıklara, içki içmeye, putlara tapmaya karşı çıkıyordu. Bu nedenle sık sık Mekke yakınlarındaki Hira Mağarası’a gidiyordu. 40 yaşında Hira Mağarası’nda ilk vahiyin gelemesi ile peygamber olmuştur. ( 610)

    İslamiyeti ilk kabul eden eşi Hz. Hatice oldu. Daha sonra amcasının oğlu Hz. Ali, azadlısı Zeyd ve yakın arkadaşı Hz. Ebubekir İslamiyet’i kabul ettiler. Bunlar ilk Müslümanlardır.

    Eşitliği savunan İslamiyet’i gizlice yaymaya çalışınca Mekke ileri gelenlerinden tepki görmeye başladı. Bunu üzerine Medine’ye Hicret etti (622).

    Hicret Olayı ile;
    İslam Dev.’nin temelleri atıldı. Müslümanlar, Mekkelilerin baskısından kurtularak dinlerini serbestçe yaşayabilecekleri bir ortama kavuştular. İslamiyet’in yayılması hızlandı. Hicri Takvimin de başlangıç tarihi olarak kabul edildi.

    Hicret olayından sonra Müslümanlarla Mekkeliler arasında bazı savaşlar oldu. Bu savaşların en önemlileri Bedir, Uhut ve Hendek savaşlarıdır.

    Bedir Savaşı (624): Müslümanların ilk büyük zaferi olmuştur. Hz. Muhammed’in Arap Yarımadası’ndaki otoritesi artmıştır.
    Uhut Savaşı (625): Bedir’in intikamını almak için tekrar saldıran Mekkeliler, Müslümanları yenmelerine rağmen kesin sonuç alamamışlardır.
    Hendek Savaşı (627): Müslümanlara kesin darbeyi indirmek için büyük bir kuvvetle Medine’ye saldıran Mekkeliler, Müslümanların varlığını resmen tanımış oldular.

    Bir yıl sonra 628 yılında Mekkeliler ve Medineli Müslümanlar arasında birbirlerine saldırmamalarını içeren Hudeybiye Antlaşması imzalandı. Bu antlaşma ile Mekkeliler, Müslümanların varlığını resmen tanımış oldular.
    Hudeybiye Antlaşması maddelerinin Mekkeliler tarafından ihlal edilmesi üzerine Müslümanlar harekete geçtiler. 630 yılında Mekke, Müslümanların eline geçti ve Kabe putlardan temizlendi.
    Hz. Muhammed’in 632 yılında vefatından sonra Dört Halife Devri başladı. Halifeler seçimle iş başına gelmişlerdir.



    İSLAMİYET’İN YAYILIŞI

    Dört Halife Devri (632-661)

    1. Hz. Ebubekir
    2. Hz. Ömer
    3. Hz. Osman
    4. Hz. Ali

    *Hz. Muhammed’en sonra yerine geçenlere halife denir.


    Hz. Ebubekir Dönemi

    Yalancı peygamberle Ecnadin Savaşı Kur’an-ı Kerim’in kitap
    mücadele haline getirilmesi


    Hz. Muhammed’in vefatıyla Arap Yarımadası’nda ortaya çıkan yalancı peygamberler ortadan kaldırılmıştır. Bizanslılarla Ecnadin Savaşı yapılmıştır. Kur’an-ı Kerim’i ezbere bilenlerin şehit düşmesi üzerine, Kur’an ayetleri toplanarak kitap haline getirilmiştir.

    Hz. Ömer Dönemi

    Ülke yönetimi Düzenli ordu Kadılık Beytü’l Mal Hicri Takvim
    Divan-ı Cund (bütçe)


    Sınırların genişlemesiyle birlikte ülke, yönetim birimlerine ayrılarak vali atamaları gerçekleştirilmiştir. İslam Devleti’nde ilk düzenli ordu ve askeri amaçlı ordugah şehirleri ile askeri amaçlı Divan-ı Cund kurulmuştur. İlk kez adli örgüt kurulmuş ve illere adalet işleri için Kadılar tayin edilmiştir. Beytü’l Mal (bütçe ) oluşturulup, düzenli vergi sistemi kurulmuştur. İlk kez günlük yaşamı kolaylaştırıp, ticareti geliştirmek için Hicri Takvim uygulamaya konulmuştur


    Hz. Osman Dönemi

    İlk donanmanın Türklerle ilk mücadelenin Kur’an-ı Kerim’in
    oluşturulması yaşanması çoğaltılması


    Muaviye’nin girişimleriyle ilk donanma oluşturulmuş ve Bizans yenilgiye uğratılmıştır. İran’daki fetihler sürdürülmüş, Horasan alınmış ve böylece Türklerle komşu olunmuştur. İslamiyet’in geniş alanlara yayılması, Kur’an-ı Kerim’in çoğaltılması gereğini ortaya çıkarmış ve Kur’an el yazması olarak çoğaltılıp illere gönderilmiştir.


    Hz. Ali Dönemi

    Cemel (Deve) Sıffin Savaşı İlk siyasal bölünme
    Olayı Hakem Olayı Şii, Emevi, Harici


    Hz. Osman’ın katillerinin yakalanmasında yavaş davrandığı gerekçesiyle Hz. Ayşe ve Hz. Ali arasında Cemel Savaşı gerçekleşmiştir. Hz. Ali ve Muaviye arasında Sıffin Savaşı gerçekleşmiş, sonunda halifenin kim olacağını belirlemek için Hakem Olayı yaşanmıştır. Hakem Olayı’nın ardından Müslümanlar; Şii, Emevi,Harici olmak üzere üç gruba ayrılmıştır.

    NOT: Hz. Ali’nin Hariciler tarafından öldürülmesiyle Dört Halife Devri sona ermiştir.



    EMEVİLER DÖNEMİ (661-750)

    Hz. Ali’den sonra yerine geçen oğlu Hz. Hasan halife oldu. Ancak çok kan dökülmesinden endişelenen Hz. Hasan, bazı şartlarla halifeliği Emevi ailesinden Muaviye’ye bıraktı. Böylece İslam Devleti’nde Emeviler Dönemi başladı.

    Emeviler döneminde halifelik saltanata dönüşmüştür. Yani hükümdarlık babadan oğla geçmeye başlamıştır.

    Emeviler zamanında Müslüman Araplar, Suriye ve İran’ı hakimiyetleri altına alarak Maveraünnehir bölgesine ulaşmışlardır. Seyhun ve Ceyhun ırmakları arasındaki bu bölgede Türkler bulunmaktaydı. Böylece Araplar ile Türkler ilk defa temasa geçmişlerdir. Emeviler bölgede İslamiyet’i yaymaktan çok, yeni zaferler peşinde koşmuşlar; Müslüman olmalarına rağmen yerli hakla ağır vergiler yüklemişleridir. Bu nedenle ilk karşılaşma pek dostça olmamıştır.

    Emeviler, Arap olmayan Müslümanlara ikinci sınıf vatandaş muamelesi yapmışlar, onlara devlet yönetimi ve orduda önemli görevler vermemişlerdir.

    Emeviler Döneminde;
    Batıda Kuzey Afrika’nın fethi tamamlanmış Cebelitarık Boğazı’ndan Avrupa’ya geçen İslam orduları İspanya’yı fethetmiş Doğuda Horasan ve Maveraünnehir bölgesi ile Türkistan ve Pakistan ele geçirilmiştir.

    Emeviler Arap milliyetçiliği yapmışlar, Arapçayı resmi dil ilan etmişlerdir.
    750 yılında Emevi yönetimi sona ermiş, Hz. Muhammed’in amcası Abbas’ın soyundan gelenler iş başına geçmişlerdir.



    ABBASİLER DÖNEMİ (750-1258)

    Abbasiler halkın da desteğini alarak bir ayaklanma sonucunda Emevilerin yerine geçmişleridir. Devlet Ebu’l Abbas tarafından kurulmuştur.

    Türklerin İslamiyet ile ilk tanışmaları Emeviler döneminde başlamış ancak Emevilerin tutumundan dolayı Türk toplulukları arasında İslamiyet fazla yayılmamıştır.

    751 Talas Savaşı’nda Türklerden yardım alarak Çinlileri yenmişlerdir. Bu savaştan sonra Türkler ile Abbasiler arasındaki ilişkiler gelişmiş ve Türkler Müslüman olmaya başlamışlardır.

    Abbasiler en parlak dönemini Harun Reşit zamanında yaşamıştır. Harun Reşit Binbir Gece Masallarına konu olan bir saltanat sürmüştür.

    Memun zamanında bilim ve felsefeye önem verilmiştir. Bu dönemde;
    Harezmi, Cebir alanında eser yazmış Bağdat’ta gökcisimlerini incelemek için gözlemevi kurulmuş Bir derecelik meridyen yayının uzunluğu hesaplanmış Dünya’nın yuvarlak olduğu kanıtlanıp, hacmi ölçülmüştür.

    Mutasım zamanında, Türklerin savaşçı özelliklerini kaybetmemeleri için Türklerden özel bir ordu kurulmuş ve bu ordu için Samerra adlı ordugah şehirleri kurulmuştur. Ayrıca Avasım adı verilen uç şehirlerinde de Türkler görev almış, böylece Anadolu’ya yapılan fetihlerde Türkler de görev almıştır.




    KARAHANLILAR (840-1212)

    Karluk, Yağma, Çiğil boyları tarafından kurulmuş olan ilk Türk-İslam Devletidir.
    Bilge Kül Kadir Han tarafından Batı Türkistan’da kurulmuştur.
    Başlangıçta Türk devlet özelliği gösteren Karahanlılar, Satuk Buğra Han zamanında İslamiyet’i kabul etmiştir. Satuk Buğra Han Abdülkerim adını almıştır.
    Karahanlılar Devleti’nin en parlak dönemi Yusuf Kadir Han zamanıdır. Ölümünden sonra oğulları arasında çıkan taht kavgaları sonucu devlet doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

    NOT: İslamiyet’i kabul etmelerine rağmen Türklük özelliklerine ve geleneklerine bağlılıklarını kaybetmemişlerdir.
    Türkçeyi resmi dil kabul edip, gelişmesini sağlamışlardır.

    Karahanlılar bir ilki gerçekleştirerek İpek Yolu üzerinde, tüccarların konaklaması için kervansaraylar yapmışlardır.

    Pek çok kültürel eser de bu dönemde yazılmıştır.
    Divan-ı Lügat-it Türk, Kaşgarlı Mahmut: İlk Türkçe sözlük ve dil bilgisi kitabıdır. Kutatgu Bilig, Yusuf Has Hacip: Mutlu olma bilgisi anl***** gelir. İnsana her iki dünyada da mutlu olmak için gereken yolu göstermek amacıyla yazılmıştır. Divan-ı Hikmet, Ahmet Yesevi: Dervişlik hakkında övgülerden, peygamberin hayatından ve mucizelerinden bahsedilir. Dini ve ahlaki öğütler veren şiirlere de yer vermiştir.
  • Sayfayı Paylaş