Yeryüzü Şekilleri - Kanyon

Konu 'Coğrafya Ders Notları' bölümünde Lethe tarafından paylaşıldı.

  1. Lethe

    Lethe Özel Üye Özel Üye

    Katılım:
    12 Nisan 2010
    Mesajlar:
    8.551
    Beğenileri:
    8.201
    Ödül Puanları:
    113

    Kanyon , Dünya yüzeyinde nehirlerce oluşturulmuş derin vadilere verilen ad.
    Bir çok kanyonu uzun süreli erozyonların yaylalar üzerinde oluşturduğubilinmektedir. Kanyon yapılarının iki yanlarındaki duvarlar, erozyon veaşınmaya dayanıklı sert kayalardan oluşur. Bunlar granit ya da kumtaşıgibi oluşumlardır. Kanyon oluşumunda hızlandırıcı etkisi olan havaakımları kuru alanlarda sulak bölgelere nazaran daha etkiliolduklarından, kanyonlara bu tür bölgelerde daha sık rastlanır. SualtıKanyonları adından da anlaşılacağı üzere, deniz taban seviyesindeoluşan kanyon yapılarıdır. Karasal olanlarla hemen hemen aynıözelliklere sahip olan ve genellikle nehir ağızlarında vücut bulan buyapıların oluşumlarında, sualtı akıntıları temel etkendir. Türkçe'yeFrenk dillerden gelen Kanyon adı, kaynağı İspanyolca asıllı olan cañón sözüdür.

    Bu doğal oluşumun en bilinen ve en büyük örneği Arizona'da bulunanBüyük Kanyon'dur. Amerika Birleşik Devletleri'nin güney-doğu'sunda yeralan bu kanyon arkeolojik önem taşır; bunun nedeni Amerika kıtasınınilk sahipleri olarak da bilinen Kadim Pueblo Halkının bu çevrede genişyerleşimler kurmuş olmasıdır.
    Geniş bir kanyonun içinden akan bir nehir, duvarları jeolojik bir merdiveniandıran kanyonlar oluştururabilir. Bunlar siperli nehir ((entrenchedriver)) olarak anılırlar zira bu tip nehirlerin akış yollarınıdeğiştirmeleri epey zordur. Colorado River ve Snake River (ABDkuzey-doğu) bu yapılara örnek teşkil edebilecek iki nehirdir.

    En bilinen kanyonlar
    Avon Gorge Bristol'da, İngiltere
    Gunnison Ulusal Parkı Siyah Kanyon, Kolorado'da, ABD
    Canyon Fortaleza Cambará do Sul'da, Brezilya
    Cataract Gorge Launceston'da, Avustralya
    Cheddar Gorge Somerset'de, İngiltere
    Colca Canyon Colca River boyunca Peru
    Columbia River Gorge Pacific Northwest'de ABD
    Fish River Canyon Namibia'da
    Glen Nevis Lochaber'de, İskoçya
    Grand Canyon du Verdon Provence'de, Fransa
    Gorges de l'Ardèche, Fransa'da
    Gorges du Tarn Fransa'da
    Hells Canyon Idaho'da ve Oregon'da, ABD
    Iro***idge Gorge Shropshire'de, İngiltere
    Itaimbezinho Cambará do Sul'da, Brezilya
    Kloof Gorge Kloof'da, Güney Afrika
    Malacara Praia Grande'da, Brezilya
    Palo Duro Canyon Teksas'da, ABD
    Red River Gorge Kentucky'da, ABD
    Royal Gorge Colorado'da, ABD
    Tara River Canyon Montenegro'da
    Three Gorges Çin'de
    Kings Canyon Kaliforniya'da, ABD
    Vikos Gorge Yunanistan'da
    Taroko Gorge Tayvan'da

Sayfayı Paylaş